Znaczenie inicjacji w wychowaniu dziecka

Obecnie słowo „inicjacja” kojarzy się coraz częściej negatywnie. W potocznym rozumieniu odnosimy go do takich zjawisk jak zbyt wczesne i przez to szkodliwe kontakty seksualne lub kontakty z używkami: alkoholem, papierosami czy narkotykami. Mogą to być też prymitywne rytuały ludów pierwotnych. Obserwując młodych ludzi łatwo jednak zauważyć, że aktywnie poszukują oni potwierdzenia swej dorosłości. Warto przy tym pamiętać, że rodzice mają bardzo duży wpływ na to, jaki będzie jej charakter.

Jak można rozumieć inicjację?

Termin „inicjacja” należy wiązać z takimi pojęciami jak „wtajemniczenie” (łac. initiatio) oraz „początek” (łac. initium). Jest to więc rozpoczęcie określonej czynności, procesu lub działania. W ujęciu relacji międzyludzkich w ten sposób możemy nazwać ceremoniał przyjęcia nowego członka do grupy. Jeżeli myślimy o procesie rozwoju człowieka pod tym pojęciem rozumiemy kolejny etap stawania się dorosłym. Zmiana dodatkowo połączona jest ze zdobyciem nowych doświadczeń. W społeczeństwach pierwotnych takie obrzędy potwierdzały fakt przyjęcia do społeczności dorosłych.

 Nie dostrzegamy jej, ale potrzeba istnieje

Choć obecnie świadome wykorzystanie inicjacji w procesie wzrastania człowieka traktowane jest jako zjawisko egzotyczne, nie oznacza wcale, że jej przydatność przeminęła. Dowodem na prawdziwość tego stwierdzenia jest powszechne dążenie dorastających ludzi do uzyskania potwierdzenia swojej dorosłości, poszukiwanie wyzwań i nowych doświadczeń. Również wspomniana wcześniej negatywna inicjacja z wykorzystaniem na przykład używek, ryzykownych zachowań i łamania prawa, czy zbyt wczesne kontakty seksualne, sugerują, że takie wyzwania są naturalnym etapem rozwoju. Inicjatywa jednak w takich przypadkach jest po stronie młodych, którzy nie są w stanie nadać jej twórczego charakteru. Sięgają po rozwiązania najprostsze i łatwo dostępne, które proponują rówieśnicy lub przypadkowe środowisko.

Dlaczego tak się dzieje?

Jak wcześniej wspomniałem, ideą inicjacji jest wprowadzenie do nowej grupy, do nowych doświadczeń, do nowych umiejętności. Naturalnym środowiskiem, które może budować pozytywne wyzwania dla dostającego człowieka jest rodzina. By jednak były one atrakcyjne, muszą być budowane przez ludzi autentycznych i wiarygodnych. Takich, którzy żyją wartościami, do których chcą zaprosić nowego członka. Nie jest to jednak możliwe, jeżeli dorośli mają swój system wartości spłaszczony jedynie do ilości posiadanych dóbr materialnych. Na taką dwuznaczność młodzież jest bardzo wyczulona. Konieczny jest również czas, by zbudować odpowiednie relacje. Pozwolą one na dostosowanie wtajemniczenia do możliwości i oczekiwań dziecka. Naturalnym środowiskiem, które nadaje sens wyzwaniom, jest wspólnota religijna i narzucane przez nią praktyki. W przypadku wiary chrześcijańskiej będzie to na przykład pierwsza komunia święta i bierzmowanie. I znów, wykorzystanie tego potencjału jest możliwe jedynie w sytuacji, kiedy rodzice potwierdzają swoim sposobem życia autentyczność tego, w co wierzą. Są dowodem na to, że wiara określa sens ich życia.

Właściwie postawione pytanie jest więc takie: „jak wykorzystać inicjację w wychowaniu?” a nie „czy jest ona w ogóle potrzebna?”

About

You may also like...

Comments are closed.